Strona gwna

Menopauza - Informacje i porady

Schorzenia

Testy

Porady

Styl ycia

Przyjazny gabinet

Szukaj



Porady

Newsletter

Wpisz swój adres email, aby otrzymywać najnowsze informacje i aktualności.

strona główna > Porady > Najczęstsze pytania

Najczęstsze pytania

Tu znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Sprawdź może i ty znajdziesz tu swoją odpowiedź.

Co to jest HTZ?

Jest to terapia oparta o stosowanie estrogenów lub estrogenów i gestagenów, której głównym celem jest przeciwdziałanie tzw. objawom wypadowym, które pojawiają się u kobiety w okresie okołomenopauzalnym i wynikają z postępującego niedoboru hormonalnego. Długoletnie stosowanie HTZ można traktować jako jeden z podstawowych elementów profilaktyki osteoporozy.


Czy HTZ może przyjmować każda kobieta?

HTZ może przyjmować każda kobieta, która ma wskazania do takiej terapii. Włączenie terapii jest bezpieczne, kiedy nie stwierdza się u kobiety przeciwwskazań do stosowania hormonów. O rozpoczęciu leczenia decyduje lekarz i pacjentka po zebraniu wywiadu rodzinnego, badaniu ogólnym i ginekologicznym oraz wykonaniu badań dodatkowych takich jak wymaz cytologiczny, usg miednicy mniejszej czy diagnostyka zmian w piersiach.


Czy stosowanie HTZ powoduje tycie?

Stosowanie HTZ, nawet przez wiele lat, pozostaje bez wpływu na masę ciała. Obawa utycia w trakcie stosowania leków hormonalnych bierze się z faktu, że u części pacjentek stosujących HTZ dochodzi do przejściowego zatrzymania wody w organizmie, które ustępuje samoistnie.


Czy HTZ zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi?

Długoletnie stosowanie HTZ w niewielkim stopniu podnosi ryzyko wystąpienia raka sutka. Kobiety stosujące HTZ cechuje lepsze rokowanie w sytuacji wykrycia nowotworu piersi m.in. z powodu wczesnego postawienia diagnozy w ramach regularnie odbywanych kontroli i badania piersi, jak również okresowego wykonywania badań ultrasonograficznych i mammograficznych.


Jakie są skutki uboczne stosowania HTZ i jak często występują?

Wraz z udoskonaleniem sposobu podania, rodzaju i dawki leku HTZ odsetek działań ubocznych terapii znacząco zmalał. Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości, które pojawiają się szczególnie w pierwszych miesiącach stosowania HTZ i przeważnie samoistnie ustępują, należą: mdłości, napięcie odczuwane w podbrzuszu i piersiach, lekkie zawroty głowy, plamienia z pochwy. Zaletą niskodawkowej terapii hormonalnej jest maksymalna redukcja jej działań ubocznych, które występują rzadko i ustępują w większości samoistnie, bez jednoczesnego wpływu na obniżenie skuteczności terapii w porównaniu do HTZ opartej o wyższe dawki hormonów.


Czy HTZ zapobiega osteoporozie?

Kobiety w okresie po menopauzie cechuje wzrost ryzyka rozwoju osteoporozy, czyli stopniowego odwapnienia i spadku gęstości kości. Powoduje to wzrost ryzyka złamań, który dotyczy około 15% kobiet w 50 roku życia i około 30% kobiet w 85 roku życia nie stosujących HTZ. Regularne korzystanie z HTZ przez 5 lat po menopauzie znacząco obniża ryzyko złamań, przeciwdziałając rozwojowi osteoporozy.


Jak można leczyć takie objawy jak suchość pochwy i inne dolegliwości okolic intymnych w okresie menopauzy?

Suchość pochwy, pieczenie pochwy i sromu, bolesne współżycie, zwiększona częstość stanów zapalnych wynikają ze zmian hormonalnych charakterystycznych dla menopauzy. Spadek poziomu estrogenów krążących we krwi staje się m.in. przyczyną stopniowego zaniku (atrofii) błony śluzowej wyściełającej pochwę. HTZ w stosunkowo krótkim czasie przywraca prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej pochwy, jak również wpływa na utrzymanie równowagi w biotopie pochwy, przyczyniając się do stworzenia warunków odpowiednich dla kolonizacji pochwy pałeczkami kwasu mlekowego. W efekcie ustępują wymienione na wstępie dolegliwości, polepsza się jakość życia, jak również obniża ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu czy obniżenia ścian pochwy, wypadania macicy. Bardzo skuteczną drogą podania dla eliminacji omówionych dolegliwości jest dopochwowe stosowanie globulek lub kremów zawierających estrogeny.


Jakie są zalety terapii niskodawkowej HTZ?

Podstawowymi zaletami niskodawkowej HTZ są:
- skuteczna eliminacja objawów wypadowych
- niski odsetek działań ubocznych w tym plamienia
- pozytywny wpływ na gęstość kości, gospodarkę lipidową, stan nabłonka pochwy
- bezpieczeństwo w kontekście ryzyka rozrostów błony śluzowej trzonu macicy
- niski odsetek rezygnacji kobiet stosujących niskodawkową HTZ


Pod jaką postacią można przyjmować HTZ

Leki hormonalne stanowiące HTZ podaje się w postaci: tabletek, globulek, kremów, plastrów, implantów domacicznych lub podskórnych, iniekcji, aerozoli. Do najczęstszych dróg podania HTZ należą: doustnie, dopochwowo, przezskórnie.


Jakie są najczęściej występujące dolegliwości w okresie menopauzy?

Menopauzę cechuje przede wszystkim obniżenie jakości życia, które dotyczy około 25% kobiet i utrzymuje się nie krócej niż przez 5 lat. Do dominujących objawów należą: zaburzenia snu, pamięci, depresja, spadek energii życiowej i libido, uczucie zmęczenia, kołatanie serca, nocne uderzenia gorąca, objawy zaniku błony śluzowej pochwy i układu moczowego, ból przy współżyciu, uczucie suchej pochwy, nietrzymanie moczu, stany zapalne w układzie moczowo-płciowym.


Jak długo należy stosować HTZ?

Długość stosowania HTZ zależy od kilku czynników. Do najważniejszych należy skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. Prowadzenie HTZ polega na okresowej, regularnej kontroli, podczas której lekarz analizuje wraz z pacjentką proporcje zysków i korzyści, jakie niesie ze sobą stosowanie leków hormonalnych z potencjalnymi zagrożeniami, które mogą uniemożliwić dalsze prowadzenie leczenia. Aktualnie przyjmuje się, że HTZ powinno stosować się przez minimum 5 lat, aby maksymalnie wykorzystać protekcyjny wpływ hormonów na gęstość kości i gospodarkę lipidową. Wymienione powyżej dolegliwości związane z menopauzą takie jak: nocne uderzenia gorąca czy suchość pochwy znikają stosunkowo szybko po wdrożeniu leków hormonalnych, ale również stosunkowo szybko mogą pojawić się po ich odstawieniu.


Jak często należy poddawać się kontroli ginekologicznej i innym badaniom przy stosowaniu HTZ?

Standardem zalecanym przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne jest regularna kontrola ginekologiczna, nie rzadziej niż raz do roku. Podczas tej kontroli należy zwrócić szczególną uwagę na badanie palpacyjne i ultrasonograficzne piersi, rozważyć wykonanie mammografii, pobrać wymaz cytologiczny oraz przeprowadzić rutynowe badanie ginekologiczne z oceną narządów miednicy mniejszej oraz ewentualną diagnostyką ultrasonograficzną.


W jakich przypadkach stosuje się miejscowe leczenie estrogenami?

Wyboru drogi podania HTZ dokonuje lekarz w porozumieniu z pacjentką, po dokładnej analizie zysków i korzyści płynących z HTZ i potencjalnych zagrożeń. W wyborze dopochwowej drogi podania leku może zadecydować wola pacjentki, która obawia się innego mechanizmu przyjmowania, a zarazem skarży się na dominujące objawy ze strony suchej pochwy. Wybór drogi miejscowej może również nastąpić w toku eliminacji innych sposobów zażywania leków np. w wyniku alergii, podrażnień skórnych lub objawów dyspeptycznych ze strony układu pokarmowego. Jak już wspomniano, decyzja jest wypadkową opinii pacjentki i lekarza, a myślą przewodnią wyboru drogi podania leku jest osiągniecie maksymalnych korzyści przy zachowaniu bezpieczeństwa.


Jak utrzymywać prawidłową masę ciała po menopauzie?

Aby utrzymać prawidłową masę ciała po menopauzie, należy stosować dietę niskotłuszczową i niskosodową, bogatą w błonnik i wapń, wskazane są takie produkty jak ryby, chudy twaróg, świeże owoce i warzywa. Zredukować natomiast należy spożycie soli, tłuszczu i węglowodanów. Konieczne jest zmniejszenie spożycia kofeiny i alkoholu. Wskazana jest także wszelka aktywność fizyczna. Pozwala ona nie tylko na utrzymanie prawidłowej masy ciała, ale również wzmacnia kości i poprawia wydolność układu krążenia.


Jak radzić sobie ze zmianami skóry i włosów?

W wyniku zmian fizjologicznych skóra traci elastyczność, staje się sucha i wiotka. Wskazane jest stosowanie kremów pielęgnacyjnych oraz kremów z filtrami przeciwsłonecznymi zapobiegających przesuszeniu i pogłębianiu się zmarszczek (www.declare.pl). Szczególnie negatywnie na stan skóry działa palenie papierosów. Niedobór estrogenów wpływa także na włosy, które stają się cieńsze i matowe. Jednocześnie zdarzają się przypadki pojawienia się owłosienia na twarzy. Należy skonsultować się z lekarzem, dermatologiem lub kosmetyczką, w jaki sposób pozbyć się zbędnego owłosienia.


Jak często poddawać się badaniom mammograficznym?

Częstość rutynowych badań mammograficznych dla kobiet stosujących HTZ powinna standardowo zakładać wykonanie badania raz na dwa lata. Takie postępowanie należy uznać za wystarczające, jeśli pacjentka stosująca HTZ regularnie, raz do roku odbywa wizytę ginekologiczną połączoną z badaniem palpacyjnym piersi i badaniem ultrasonograficznym. Należy zaznaczyć, że według aktualnie obowiązującej wiedzy osoby dziedzicznie obciążone rakiem sutka mogą stosować HTZ. Często termin kolejnych wizyt określa lekarz analizujący mammogramy u danej pacjentki.


Jak sobie radzić z uderzeniami gorąca?

„Uderzenia gorąca" są jednym z elementów tzw. zespołu klimakterycznego związanego z przekwitaniem. „Uderzenia gorąca", a szczególnie nocne pocenie się, są charakterystycznymi objawami naczynioruchowymi. „Uderzenia gorąca" wyprzedzają zwykle pojawienie się ostatniej regularnej miesiączki o 6-12 miesięcy. Pojawienie się tych dolegliwości i ich długie trwanie towarzyszy zwykle przekwitaniu u osób poddanych wyczerpującej pracy połączonej ze stresem, przebywaniem w wilgotnych zamkniętych pomieszczeniach, palących papierosy. Dolegliwości te nieleczone, ustępują po 2-3 latach od menopauzy. Patomechanizm powstawania tych dolegliwości wynika ze zmian w stężeniu neuroprzekaźników, takich jak: adrenalina, dopomina, serotonina, opioidy czy prostaglandyny. Pojawianie się „uderzeń gorąca" jest odpowiedzialne za degradację połączeń nerwowych. Leczenie „uderzeń gorąca" jest skuteczne i polega na stosowaniu HTZ. Efekt zwykle pojawia się szybko, ale nie zawsze jest w pełni satysfakcjonujący. Często potrzebna jest zmiana dawki albo drogi podania, tak aby uzyskać optymalną ulgę w dolegliwościach.


Czy palenie papierosów wpływa na nasilenie objawów związanych z menopauzą?

Jak już wspomniano powyżej, analizując ryzyko wystąpienia dolegliwości określanych mianem „uderzeń gorąca", również inne elementy tzw. zespołu klimakterycznego pojawiają się wcześniej i częściej u osób stosujących używki, w tym palących nałogowo papierosy.


Czy nieleczone objawy wypadowe menopauzy mogą mieć wpływ na rozwój choroby Alzheimera?

Udokumentowano, że stosowanie HTZ obniża ryzyko względne rozwoju choroby Alzheimera do 0,69. Podobna zależność występuje między stosowaniem HTZ a ryzykiem rozwoju schizofrenii czy choroby Parkinsona. Estrogeny stosowane w ramach HTZ oddziałują na neurony cholinergiczne podstawowego przodomózgowia połączonego m. in. z korą mózgową.


Współpraca

Serwis pod patronatem